مدل اتمی تامسون (مدل کیک کشمشی یا مدل هندوانه ای)

جوزف تامسون پس از کشف نخستین ذره ی زیر اتمی – الکترون- بی درنگ ساختاری برای اتم وی ویژگی اتم خود را چنین برشمرد :

١- الکترون ها که ذره هایی با بارمنفی هستند درون فضای کروی ابر گونه ای با بار الکتریکی مثبت پراکنده شده اند .

٢- اتم در مجموع خنثی است . بنابر این مقدار بار مثبت فضای کروی ابر گونه بامجموع بار منفی الکترون ها برابر است .

٣- این ابر کروی مثبت جرمی ندارد و جرم اتم به تعداد الکترون های ان بستگی دارد .

٤- جرم زیاد اتم از وجود تعداد بسیار زیادی الکترون در ان ناشی می شود .

رادرفورد نتوانست تشکیل تابشهای مواد پرتوزارا به کمک مدل اتمی تامسون توجیه کند .

از این رو در درستی مدل اتمی تامسون تردید کرد . وی در سال ١٩١٥برای شناسایی دقیق تر ساختاراتم آزمایش جالبی راطراحی واجرا کرد . او در این آزمایش ورقه ی نازکی از طلا را با ذره های الفا بمباران کرد به امید ان که همه ی ذره های پرانرژی و سنگین الفا که دارای بار مثبت نیز هستند با کمترین میزان

انحراف از این ورقه ی نازک عبور کنند اما آزمایش نتایج دیگری داشت .

رادرفورد از نتایج این آزمایش شگفت زده شد و گفت : بازگشت ذره های الفا با زاویه ای نزدیک به ١٨٠ درجه واقعا ًباور نکردنی است . مانند این است که یک گلوله ی توپ را به سمت دستمال کاغذی پرتاب کنیم وان گلوله به عقب بر گردد و با ما بر خورد کند .